Traugutt

Ślepowron

Traugutt h. Ślepowron, vel Traugut, Treugutt, Traugott, rodzina szlachecka pochodzenia niemieckiego, osiadła w Rzeczypospolitej w XVIII stuleciu, w czasach panowania Augusta II Mocnego. 

Nazwisko związane z rodem ostatniego dyktatora powstania styczniowego 1863 r. – Romualda Traugutta. Trauguttowie byli związani głównie z ziemią brzeską i kobryńską na Polesiu.

Według przekazów genealogicznych przodkowie rodziny przybyli z Saksonii, a jeden z pierwszych przedstawicieli rodu miał służyć jako oficer gwardii królewskiej Augusta II. Rodzina spolonizowała się, zachowując nazwisko wywodzące się od niemieckiego imienia Traugott. Imię to, złożone z członów trau (ufać, zawierzyć) i Gott (Bóg), oznacza „ufaj Bogu” lub „pokładający ufność w Bogu”. 

Do najbardziej znanych przedstawicieli rodziny należał: Jakub Traugutt, według przekazów rodzinnych, oficer pochodzenia saskiego, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej 1794 r. 

Ludwik Traugutt (1791–29 VI 1848), ojciec Romualda, dzierżawca Szostakowa w pow. brzeskim, następnie właściciel Białej.

Romuald Traugutt (1826–1864), generał, ostatni dyktator powstania styczniowego, uczestnik wojny węgierskiej i krymskiej, w 1863 r. dowodził oddziałem powstańczym na Polesiu, a następnie objął kierownictwo Rządu Narodowego; aresztowany 11 IV 1864 r., stracony na stokach Cytadeli Warszawskiej. 

• ANNA Inocenta Traugutt h. Ślepowron (28 VII 1853-5 VI 1938), c. Romualda i 1ż. Anny Pikiel; wychowywała się po śmierci ojca pod opieką jego drugiej żony Antoniny z Kościuszków; kształciła się w Warszawie na pensji Pauliny Krakowowej, a następnie w Instytucie Panien Polskich w Paryżu, prowadzonym przez zakład ks. Czartoryskich; po powrocie z Paryża zamieszkała w Warszawie; ur. Dęblin; urodziła się podczas służby wojskowej ojca w twierdzy Iwangorod (Dęblin); zm. Warszawa, poch. Cm. Powązkowski; w aktach pisana także jako Trauguttówna (PSB; Cm. Pow.; Dorota Samborska-Kukuć, Cicha bohaterka codzienności. Rzecz o Alojzie Trauguttównie, „Biografistyka Pedagogiczna”, 2020, t. 5, nr 1); m. Jan Romuald Juszkiewicz h. Korwin (ok. 1850-po 1880), s. Bolesława i Alojzy Traugutt h. Ślepowron, przyrodniej siostry Anny; dzieci: 1/ Miłosław (1878–po 1910); voto: Eugenia Krzyżanowska; 2/ Adam (ur. 1885); 3/ Bolesław (1888–po 1910); 1v. (1918) Zofia Janina Błociszewska; 2v. Maria Eysymont – Juszkiewiczowie.

• LUDWIK Traugutt h. Ślepowron (1791–29 VI 1848), s. Jakuba i NN., ziemianin i dzierżawca dóbr na Polesiu, w pow. kobryńskim, dzierżawca dóbr Szostaków w guberni grodzieńskiej, gdzie 16 I 1826 r. urodził się jego syn Romuald, późniejszy generał i dyktator powstania styczniowego; majątek Szostaków dzierżawił od rosyjskiego generała Alberta, który najprawdopodobniej otrzymał ten majątek od cara z puli ziem skonfiskowanych uczestnikom powstania kościuszkowskiego 1794 r.; dzięki dzierżawie Szostakowa dorobił się niewielkiego majątku, po czym nabył wieś Biała, gdzie osiadł z rodziną; ur. w Bulkowie (PSB; Pam. Prend.; Wł. Kluz, „Dyktator Romuald Traugutt”, Kraków 1986); 1ż. (p. 1826) Alojza Błocka (ok. 1800-1828), c. Jana i Justyny ks. Szujskiej (zm. XI 1859); dzieci: Romuald, Alojza; 2ż. (ok. 1829) Ludwika Zalewska (ok 1800-po 1830).

Źródła: PSB t. 20/706;Władysław Kluz, Dyktator Romuald Traugutt, Kraków 1986; Polacy z wyboru. Rodziny pochodzenia niemieckiego w Warszawie w XIX i XX wieku; Pamiętniki Romualda Traugutta; Pamiętniki Prendowskiej; Cm. Pow.