Szyrma h. Dołęga, oraz h. Lubicz odm. (herb własny), vel Lach-Szyrma, na Polesiu i Litwie, szczególnie w dawnym pow. pińskim i sąsiednich.
Według przekazu heraldycznego przytoczonego przez J.N. Bobrowicza, protoplastą rodu był Mikołaj Szyrma, który około 1435 r., za panowania w. ks. litewskiego Zygmunta Kiejstutowicza, przybył z Korony Polskiej, z woj. sandomierskiego, w okolice Polesia, na pogranicze Wołynia. Miał być pierwszym przedstawicielem rodziny osiadłym w tych stronach.
Szyrmowie tej linii używali herbu Dołęga. Bobrowicz wyraźnie zakwestionował przypisanie im przez Niesieckiego herbu Lubicz, pisząc: „Błędem jest jak Niesiecki umieścił, że Szyrmowie herbu Lubicz używają, gdyż z dawien dawnych zawsze używali Dołęgi”. Rodzinę tę należy odróżniać od odrębnej gałęzi Szyrmów herbu Lubicz, również zamieszkałej na Polesiu.
Do znanych przedstawicieli linii Dołęga należeli m.in. MICHAŁ Szyrma (1803–po 1856), ziemianin poleski, filareta, uczestnik powstania listopadowego, pozostający po jego upadku pod nadzorem policyjnym; właściciel majątku Karolino w powiecie wołkowyskim, później posiadłości Bezwodnoje. Jego brat IGNACY Szyrma (ok. 1808–1874), również ziemianin, gospodarował w Sporowie i Karolinie, pozostając pod nadzorem władz rosyjskich z powodu kontaktów z polskimi zesłańcami.
Potomkowie Ignacego dziedziczyli rozległe dobra na Polesiu, m.in. Sporowo w pow. słonimskim, Bezwodnę z folwarkiem Wołosowo, Dobrosielce i Karolino w pow. wołkowyskim. Wśród późniejszych przedstawicieli rodziny wymieniani są Ignacy Ignaciewicz Szyrma, jego żona Stefania oraz córki Maria, Salomea i Józefa.
Zapis Niesieckiego wskazuje na istnienie poleskiej gałęzi Szyrmów herbu Lubicz odmienny. Według Niesieckiego herb przedstawiał się następująco: „miasto dwóch krzyżów, strzała z dołu ku górze podkowę przeszywa, na hełmie trzy pióra” (Herbarz, t. 8/647). Do nazwiska Szyrma, odnosi się także osobny zapis z informacją o indygenacie z 1686 r. dla Baltazara (Balcera) Szyrmy (Nies. Herbarz, t. 11/433–435).
Do Szyrmów herbu Lubicz zaliczano m.in. Szyrmów związanych z ziemią pińską: podsędka pińskiego, jego synów Franciszka i Józefa, Pawła Szyrmę – mostowniczego pińskiego i regenta Trybunału Litewskiego, oraz Antoniego Szyrmę, jezuitę i kaznodzieję (Nies.; Szyrmowie i Sporowo – Echa Polesia).
Genealogia
(osób: 40)
• KRYSTYNA Lach-Szyrma h. Dołęga (ok. 1750–po 1780), c. Jakuba i Anny Litwińskiej; przedstawicielka poleskiej rodziny szlacheckiej Lach-Szyrmów; jej rodzina była związana z ziemią pińską; m. (18 VIII 1772 Pińsk) Mateusz Butrymowicz h. Topór (1745–1814), s. Jakuba i Anastazji Horczak, podskarbi nadworny litewski, działacz polityczny i uczestnik Sejmu Wielkiego; dzieci: 1/ Józefa (1770–1859); 2/ Ryszard; 3/ Ksawery (zm. 1810) – Butrymowiczowie.
• PAWEŁ Lach-Szyrma h. Dołęga (ok. 1740–ok. 1795), s. Piotra Antoniego i NN., urzędnik ziemski powiatu pińskiego, podstoli piński, pisarz grodzki piński, wymieniany także jako chorąży zapiński (?), poseł na Sejm Czteroletni (1788–1792) z woj. brzeskiego litewskiego, powiatu pińskiego; podpisał 1788 r. Konfederację Generalną Sejmu Czteroletniego (PSB t. 50/340; Dziennik Sejmu Wielkiego); ż. (ok. 1770) Marianna Wołuńska (ok. 1750–po 1795).
Źródła: Dw. Gen.; Nies. t. 8/647, t.11/433-435 (Lach Szyrma h. Dołęga); A. Iljin, Szyrmy i Sporowo, Echa Polesia, 2023, nr 3(79), s. 48–50.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz