Żelęcki

Doliwa

Żelęcki h. Doliwa, vel Zielęcki, Zielecki, Zelęcki, stara rodzina w dawnym woj. sieradzkim, wymieniona przez Paprockiego w jego Herbarzu (1584). Pisali się z Żelęcic. Według dawnych herbarzy, są jednego pochodzenia z Żelińskimi vel Zieleńskimi (Zielińskimi), tego herbu. 

Ich wieś gniazdowa, Żelęcice, w parafii Marzenin, obecnie nosi nazwę Zieleńczyce i leży w pow. Łask, w woj. łódzkim. Spotykamy ich także w Wielkopolsce, obok Żelęckich herbu Trach. 

Wspomniani przez Niesieckiego. Marcjan, za czasów króla Stefana Batorego walczył przeciw Moskwie pod Połockiem. Wojciech (Albrycht, Olbrycht, Olbracht) Żelęcki żonaty z Zofią Rębieską (Ręmbieską, Rembiewską). Barbara, małżonka Michała Borowskiego herbu Ogończyk; ich synem był Marcin Borowski, sądowy chełmiński.

Starowolski wypisał nagrobek Teodora Żelińskiego herbu Doliwa, zmarłego w r. 1641, żonatego z Jadwigą Tarnowską (Star. Monum.).

Franciszek Żelęcki, kasztelan biecki 1788 r. (Kras.).

Żelęccy w Tekach Dworzaczka. Olbracht Żelęcki z Żelęcic (wspomniany przez Niesieckiego, zob. wyżej), żonaty 1659 r. z Zofią Rembiewską, oraz ich syn Ludwik 1661 r. (AGZ Wałcz). Ludwik, prawo swe do dóbr Rowinnica, w woj. pomorskim, ceduje Michałowi Borowskiemu 1660 r. (AGZ Kalisz, Kcynia).

Piotr, syn Olbrachta (Albrychta) i Ręmbieskiej, pisarz grodzki pyzdrski, żonaty 1681 r. z Marianną Radomską. Ich syn Stanisław 1706 r. Pierwszą żoną Piotra była 1661 r. Elżbieta Bogucka (AGZ Kalisz, Kcynia).

• BARBARA Żelęcka h. Doliwa (ok. 1640-po 1670), c. Wojciecha (Olbrachta) i Zofii Rębiewskiej; małżonka Michała Borowskiego (Nies.; Dw. Teki); m. Michał Borowski h. Ogończyk (ok. 1640-po 1670); dzieci: 1/ Marcin Borowski (ok. 1670-po 1700), sądowy chełmiński.

• PIOTR Żelęcki z Żelęcic h. Doliwa (ok. 1640-po 1686), s. Wojciecha (Olbrachta) i Zofii Rębiewskiej, pisarz grodzki pyzdrski 1681-1686; pierwszą jego żoną była 1661 r. Elżbieta Bogucka, wspólnie z którą zawierają 1661 r. kontrakt, datowany w Kowalewie, z Augustynem Boguckim (Dw. Teki; AGZ Kalisz); wspólnie z tą żoną, dobra swe Kowalewo w pow. kaliskim, zastawili 1670 r. małżonkom Stanisławowi i Zofii z Baranowskich Krąkowskim, za sumę 4. 000 zł (AGZ Pyzdry); żonaty 1681 r. z Marianną Radomską (AGZ Kcynia); roboruje 1685 r. swój testament, przy czym kwituje z inwentarza rzeczy ruchomych, żonę swoją Mariannę Radomską; tegoż roku zapisuje tej żonie dożywocie; oboje małżonkowie nie żyją już 1706 r. (AGZ Kalisz); 1ż. (ok. 1660) Elżbieta Bogucka (ok. 1640-1681), c. Marcjana i Zofii Wierzbiętówny Biskupskiej h. Niesobia; 2ż. (1681) Marianna Radomska (ok. 1655-po 1685), c. Jana i Katarzyny Ciesielskiej; dzieci: Stanisław.

Źródła: Bork. Spis 538, 541; Dw. Teki (Regesty); Nies. t. 10/152; Pap.; SGKP t. 14/591.

Trach

Żelęcki h. Trach, vel Trach-Żelęcki, vel Zielęcki, Zielecki etc., w Wielkopolsce, pisali się Żelęcina in. Zielęcina (Zelęcina) w dawnym pow. kościańskim. Są jednego pochodzenia z Gnińskimi, którzy pisali się z Prochów.

Ich gniazdo rodowe, wieś Żelęcin (Zielęcin, Zielęcino), w parafii katolickiej Grodzisk, leży obecnie w pow. Grodzisk Wielkopolski.

Niesiecki pisze o Piotrze Trachu Żelęckim, synu Stanisława, a wnuku Ottona Tracha z Prochów (z czego można wywnioskować, że to jeden dom z Gnińskimi). Dalej, synowie Piotra, Krzysztof i Piotr. Ten drugi żonaty z Ujejską herbu Grzymała, miał synów: Stefana, Jana i Stanisława.

Stanisław, żonaty z Jaktorowską herbu Poraj, miał syna Zygmunta, kasztelana międzyrzeckiego, „o wiarę katolicką rzymską wielce gorliwego senatora, bo w Żelęcinie nie tylko, że dysydentów wykorzenił, ale tamże kościół katolicki wystawił, a w Jaktorowskich dobrach, spalony kościół z gruntu wyniósł”. Jadwiga, siostra kasztelana międzyrzeckiego, była za Aleksandrem Ponińskim.

Synami Zygmunta i Niegolewskiej byli Jan i Władysław. Z nich Jan, łowczy koronny, wojownik przeciw Turkom pod Chocimiem, żonaty był z Wodyńską. Z córek Jana: Ludwika, wydana za Kazimierza Tarłę, starostę goszczyńskiego, Aleksandra za Stanisława Małachowskiego, wojewodę poznańskiego, N. za Butlera, kasztelana podlaskiego.

N. Żelęcka, żona Zborowskiego, kasztelana oświęcimskiego, druga za Silnickim, trzecia Gryzelda 2v. za Pawłem Tarnowskim herbu Rola, 1v. zaś za Szembekiem.

• BARBARA Żelęcka z Żelęcina h. Trach (ok. 1630-26 V 1669), c. Zygmunta i Marianny Niegolewskiej, kasztelanka międzyrzecka; w aktach także: Zielęcka, Zielendzka; zm. Krzywiń; m. (ok. 1650) Andrzej Zakrzewski h. Wyskota (ok. 1620-1667/88), s. Jakuba i 3ż. Jadwigi Słupskiej, według Żychlińskiego, był stolnikiem kaliskim 1667 r., w aktach nazywany jest jednak podstolim kaliskim 1688 r. (AGZ Poznań; MK Krzywiń); właściciel dóbr Sarnowa, Zielęcin, Kopaszewo, Ceradz Nowy, Chlewiska, Lubin i Rudki; dzieci: Jan, Stanisław – Zakrzewscy.

• ZYGMUNT Żelęcki na Żelęcinie h. Trach (ok. 1600-po 1657), s. Stanisława i NI. Jaktorowskiej h. Poraj, cześnik poznański, kasztelan międzyrzecki 1650-1657 (Nies.; AGZ Poznań, Wschowa); ż. (ok. 1630) Marianna Niegolewska z Niegolewa h. Grzymała (ok. 1610-po 1651), c. Jana, sędziego ziemskiego poznańskiego i Agnieszki Konarzewskiej; dzieci: Barbara, Jan, Władysław.

Źródła: Bork. Spis 538; Dw. Teki (Regesty); Nies. t. 10/151-152; SGKP t. 14/594; Żych. t. 29/104.