Widawski

Wąż

Widawski h. Wąż (odm.), vel Wężyk-Widawski, rodzina pochodząca z dawnego woj. sieradzkiego. Stanowią odgałęzienie rodu Wężyków. Nazwisko przyjęli od miasta Widawa, którego byli dziedzicami. 

Wężykowie przybyli w Sieradzkie z Małopolski i pojawiają się tam w 1386 r. Ośrodkiem ich majątków jest Wola Wężykowa, z której się pisali. W końcu XV wieku spadkobiercy Stanisława Wężyka dziedzica dóbr Osiny, Wola Wężykowa, Grabica, podzielili się majątkiem w ten sposób, ze Andrzej został właścicielem Osin, dając początek linii Wężyków Osińskich, brat jego - Jan dziedzic na Siedlcach, był protoplastą Wężyków Siedleckich, a kolejny brat - Piotr osiadł na Widawie i Woli Wężykowej i stał się protoplastą Wężyków Widawskich.

Widawa należała wcześniej do Widawskich herbu Abdank (Habdank), a około 1500 r. przeszła w ręce Wężyków. W XVI w. dobra widawskie tworzyły klucz ziemski, który w 1588 r. został podzielony między Stanisława i Jana Widawskich. W źródłach akademickich z 1585 r. występuje Albert (Wojciech) Wężyk z Widawy, syn Piotra, zapisany również jako Wezik Vidawski. W 1604 r. odnotowano Jana Wężyka Widawskiego.

Baltazar Józef Wężyk Widawski, który był w 1666 r. dziedzicem części miasta Widawa, wsi Pilchy i Kąty, występuje w aktach kaliskich wraz ze swoją siostrą Anną Wężykówną Widawską, żoną Stefana Śmiełowskiego; zapis dotyczy zobowiązania do rezygnacji na rzecz wikariuszy kolegiaty kaliskiej z praw do dóbr i sum pieniężnych, w tym związanych z Widawą (AGZ Kalisz).

Herb: odmiana herbu Wąż polegająca na tym, że wąż zamiast jabłka trzyma różę.

• JAN Wężyk-Widawski z Bełdowa h. Wąż (20 VII 1847-15 V 1926), s. Władysława i Konstancji Orzechowskiej, dziedzic dóbr Paszkówka w ziemi sieradzkiej; pochodził z linii na Bełdowie (Nejm.); ż. (ok. 1880) Antonina Zenobia Franciszka Kobierzycka h. Korab (1861-po 1891), c. Michała i Heleny Wężyk-Osińskiej h. Wąż; ur. Pyszków w ziemi sieradzkiej; dzieci: Konstancja, Władysław, Michał.

Źródła: Bork. Spis; Dw. Teki; Nejm.; Nies.; Stup. t. 3/175; Wittyg, Nieznana szlachta; Sławomir Leitgeber, Materiały genealogiczno-historyczne, rękopis, Biblioteka Kórnicka PAN, sygn. BK 13871 — materiały dotyczące Wężyków-Widawskich herbu Wąż.